దేశభక్త కొండా వెంకటప్పయ్య గారి సమగ్ర జీవిత చరిత్ర - ఆంధ్రోద్యమ పితామహుడు
![]() |
Image Credit: social mediya for knowledge sharing
ఈరోజు కొండా వెంకటప్పయ్య జయంతి.
పరిచయం.
దేశభక్త కొండా వెంకటప్పయ్య: ఆంధ్రోద్యమ పితామహుడు మరియు స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు
భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో ఆంధ్రదేశం నుండి ఉద్భవించిన అగ్రగణ్య నాయకులలో కొండా వెంకటప్పయ్య (1866–1949) ఒకరు. ఆయన కేవలం ఒక రాజకీయ నాయకుడు మాత్రమే కాదు, ఒక గొప్ప సంస్కర్త, రచయిత మరియు నిస్వార్థ సేవకుడు. ఆంధ్రులకు ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఉండాలనే కలను నిజం చేయడానికి పునాదులు వేసిన వ్యక్తిగా ఆయన చరిత్రలో నిలిచిపోయారు.
జననం మరియు బాల్యం
కొండా వెంకటప్పయ్య గారు 1866, ఫిబ్రవరి 22న పాత గుంటూరులో ఒక సంప్రదాయ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి కొండా కోటయ్య, తల్లి బుచ్చమ్మ. చిన్నప్పటి నుండే ఆయన క్రమశిక్షణ, నిజాయితీ కలిగిన వ్యక్తిగా పెరిగారు. ఆయన విద్యాభ్యాసం గుంటూరులోని మిషన్ స్కూల్లో ప్రారంభమైంది. ఆ తర్వాత మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాలలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించి, న్యాయశాస్త్రంలో పట్టా పొందారు.
న్యాయవాద వృత్తి మరియు సామాజిక చైతన్యం,
బి.ఎల్. పూర్తి చేసిన తర్వాత వెంకటప్పయ్య గారు బందరు (మచిలీపట్నం)లో న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీస్ ప్రారంభించారు. అయితే, ఆయన మనసు కోర్టు గదుల్లో కన్నా సామాజిక సమస్యల పరిష్కారంలోనే ఎక్కువగా ఉండేది. 1902లో ఆయన తన మిత్రుడు వాసు నారాయణరావుతో కలిసి **'కృష్ణా పత్రిక'**ను స్థాపించారు. ఈ పత్రిక తెలుగు ప్రజలలో జాతీయ చైతన్యాన్ని, రాజకీయ అవగాహనను కల్పించడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. నేటికీ కృష్ణా పత్రిక తెలుగు పత్రికా రంగంలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచి ఉంది.
ఆంధ్ర రాష్ట్రోద్యమం:
ఒక చారిత్రక ఘట్టం
తెలుగు మాట్లాడే ప్రజలు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ద్వితీయ శ్రేణి పౌరులుగా ఉండటాన్ని వెంకటప్పయ్య గారు సహించలేకపోయారు. తెలుగు వారికి ప్రత్యేక గుర్తింపు కావాలని ఆయన భావించారు.
* 1913 బాపట్ల మహాసభ:
ఆంధ్రుల కోసం ప్రత్యేక రాష్ట్రం కావాలనే డిమాండ్తో 1913లో బాపట్లలో మొదటి ఆంధ్ర మహాసభను నిర్వహించారు. దీనికి ఆయనే ప్రధాన నిర్వాహకులు.
* ఈ సభ ద్వారా ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఉద్యమం ఒక వ్యవస్థీకృత రూపం దాల్చింది. ఆయన అలుపెరగని కృషితోనే తెలుగు వారిలో 'మనం ఆంధ్రులం' అనే ఆత్మగౌరవం పెరిగింది.
గాంధీజీతో అనుబంధం మరియు స్వాతంత్ర్య పోరాటం
మహాత్మా గాంధీ గారు భారత రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, ఆయన అహింసా సిద్ధాంతానికి వెంకటప్పయ్య గారు తీవ్రంగా ఆకర్షితులయ్యారు.
* సహాయ నిరాకరణోద్యమం:
గాంధీజీ పిలుపు మేరకు తన లాభదాయకమైన న్యాయవాద వృత్తిని తృణప్రాయంగా వదిలేశారు. విదేశీ వస్త్రాలను బహిష్కరించి, స్వయంగా రాట్నం వడకడం ప్రారంభించారు.
* జైలు జీవితం:
ఉప్పు సత్యాగ్రహం, క్విట్ ఇండియా ఉద్యమాల్లో పాల్గొని పలుమార్లు జైలు శిక్ష అనుభవించారు. బ్రిటీష్ వారు ఆయన ఆస్తులను జప్తు చేసినా ఆయన వెనకడుగు వేయలేదు.
* ఖద్దరు ప్రచారం:
ఆంధ్రదేశంలో ఖాదీ పరిశ్రమను ప్రోత్సహించడంలో ఆయన ముందున్నారు. ఆయన నిరాడంబరతను చూసి ప్రజలు ఆయన్ను "దేశభక్త" అని బిరుదుతో గౌరవించుకున్నారు.
నిరాడంబరత మరియు త్యాగం:
వెంకటప్పయ్య గారి త్యాగగుణం అసాధారణమైనది. ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ గారు స్థాపించిన 'శారదా నికేతన్' అనే మహిళా విద్యా సంస్థకు ఆర్థికంగా ఎంతో సహాయం చేశారు. తన సొంత ఇంటిని కూడా ప్రజా కార్యకలాపాల కోసం ధారాదత్తం చేసిన మహానుభావుడు ఆయన. ఆయనకు పదవుల మీద వ్యామోహం ఉండేది కాదు. 1923లో కాకినాడలో జరిగిన అఖిల భారత కాంగ్రెస్ మహాసభలకు అధ్యక్షత వహించినా, ఆయన సామాన్యుడిగానే జీవించారు.
మా తాతగారి రామారావు అనుభవం మరియు ఆయనతో జ్ఞాపకాలు
మా కుటుంబానికి, ముఖ్యంగా మా తాతగారికి, కొండా వెంకటప్పయ్య గారితో ఉన్న అనుబంధం మరువలేనిది. స్వాతంత్ర్య పోరాట సమయంలో, దేశభక్త పిలుపు మేరకు మా తాతగారు కూడా ఉద్యమాల్లో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు.
మా తాతగారు తరచుగా ఒక విషయం చెబుతుండేవారు: "వెంకటప్పయ్య గారు అంటే కేవలం ఒక నాయకుడు కాదు, ఆయన ఒక కదులుతున్న ధైర్యం. ఆయన మాటలో సత్యం, నడకలో నిబద్ధత ఉండేవి." గుంటూరు చుట్టుపక్కల గ్రామాల్లో విదేశీ వస్త్రాల దహనం మరియు కల్లు దుకాణాల వద్ద పికెటింగ్ చేస్తున్నప్పుడు, మా తాతగారు ఆయన వెంటే ఉండేవారు.
ఒకసారి బ్రిటీష్ పోలీసులు లాఠీలతో విరుచుకుపడుతున్నప్పుడు, వెంకటప్పయ్య గారు ఏమాత్రం చలించకుండా శాంతంగా నిలబడి ఉండటం చూసి మా తాతగారు ఎంతో స్ఫూర్తి పొందారట.
మరింత ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, మా తాతగారు ఆయన నిర్వహించిన ప్రైవేట్ కార్యదర్శి బాధ్యతలలో లేదా క్షేత్రస్థాయి స్వచ్ఛంద సేవలో భాగస్వామ్యం పంచుకున్నారు. దేశభక్త గారి క్రమశిక్షణ, సమయపాలన మా తాతగారి జీవితాన్ని కూడా మార్చివేసింది. "ఆయనతో కలిసి పనిచేయడం అంటే దేశానికి సేవ చేయడమే కాదు, మనిషిగా మనల్ని మనం సంస్కరించుకోవడం" అని మా తాతగారు ఎప్పుడూ గర్వంగా చెప్పేవారు.
ముగింపు:
కొండా వెంకటప్పయ్య గారు 1949, ఆగస్టు 15న పరమపదించారు. భారత దేశం రెండో స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం జరుపుకుంటున్న వేళ ఆయన కన్నుమూయడం విశేషం. ఆయన చూపిన బాటలో నడవడం, ఆయన త్యాగాలను స్మరించుకోవడం మనందరి బాధ్యత. మా తాతగారు ఆయనతో కలిసి పనిచేసిన ఆ పవిత్ర జ్ఞాపకాలు మా కుటుంబానికి ఒక అమూల్యమైన ఆస్తి.
ఫై ఆర్టికల్ ఫై మీ అభిప్రాయమును కింద కామెంట్ రూపంలో తెలియజేయగలరు.

Comments
Post a Comment