స్వాతిముత్యం: నలభై ఏళ్ల అపురూప కళాఖండం - ఒక విశ్లేషణ

 

నాడు థియేటర్‌లో శివయ్య అమాయకత్వానికి, ఆ స్వచ్ఛమైన ప్రేమకు రావణమ్మ గారి కళ్లు చెమ్మగిల్లిన క్షణం..janaretad ai

స్వాతిముత్యం: నలభై ఏళ్ల అపురూప కళాఖండం - ఒక విశ్లేషణ

తెలుగు చలనచిత్ర చరిత్రను 'స్వాతిముత్యం' ముందు, 'స్వాతిముత్యం' తర్వాత అని విభజించవచ్చు. 1986లో విడుదలైన ఈ చిత్రం, కాలంతో సంబంధం లేకుండా ప్రతి తరానికి ఒక కొత్త అనుభూతిని ఇస్తూనే ఉంది. కళాతపస్వి కె. విశ్వనాథ్ దర్శకత్వంలో, లోకనాయకుడు కమల్ హాసన్ కథానాయకుడిగా వచ్చిన ఈ సినిమా కేవలం ఒక వాణిజ్య విజయం మాత్రమే కాదు, అది తెలుగు సినిమా కీర్తిని అంతర్జాతీయ స్థాయికి తీసుకెళ్లిన ఒక సాంస్కృతిక వారధి.

1. కథా నేపథ్యం మరియు సామాజిక దృక్పథం

ఈ సినిమా కథ చాలా సరళమైంది, కానీ దాని వెనుక ఉన్న సామాజిక సందేశం చాలా లోతైనది. అమాయకుడైన శివయ్య (కమల్ హాసన్), సమాజం విధించిన కట్టుబాట్లను పట్టించుకోకుండా, ఒక వితంతువు (రాధిక) ను వివాహం చేసుకుంటాడు.

ఆ కాలంలో వితంతు పునర్వివాహం అనేది ఒక పెద్ద సామాజిక నిషేధం (Taboo). విశ్వనాథ్ గారు ఈ విషయాన్ని ఎక్కడా ఉపన్యాసాలు ఇచ్చినట్టు కాకుండా, శివయ్య అమాయకత్వంలో ఉండే స్వచ్ఛత ద్వారా చూపించారు. శివయ్యకు లోకజ్ఞానం తెలియకపోవచ్చు, కానీ మనుషుల పట్ల ఉండాల్సిన కరుణ తెలుసు. అదే ఈ సినిమాకు ప్రాణం.

2. కమల్ హాసన్ నటన: శివయ్యగా పరకాయ ప్రవేశం

'స్వాతిముత్యం' గురించి మాట్లాడుకుంటే మొదట గుర్తొచ్చేది కమల్ హాసన్ గారి నటన. ఒక మానసిక ఎదుగుదల లేని వ్యక్తి పాత్రను పోషించడం చాలా కత్తి మీద సాము లాంటిది. కొంచెం ఎక్కువైనా అది వెటకారంగా మారుతుంది, తక్కువైతే ప్రభావం ఉండదు. కానీ కమల్ హాసన్ గారు ఆ పాత్రలో జీవించారు.

ఆయన నడక, కళ్లలో కనిపించే అమాయకత్వం, మాట్లాడే తీరు చూస్తుంటే మనకు కమల్ హాసన్ కనిపించడు, కేవలం శివయ్య మాత్రమే కనిపిస్తాడు. ముఖ్యంగా క్లైమాక్స్ సన్నివేశంలో ఆయన తన మనవడితో మాట్లాడే తీరు ప్రేక్షకులను కంటతడి పెట్టిస్తుంది.

3. కె. విశ్వనాథ్ గారి దర్శకత్వ ప్రతిభ

విశ్వనాథ్ గారి సినిమాల్లో సంగీతం, నృత్యం, మరియు సంప్రదాయం మేళవించి ఉంటాయి. 'స్వాతిముత్యం'లో ఆయన మానవ సంబంధాలను అద్భుతంగా ఆవిష్కరించారు. జేజమ్మ (నిర్మలమ్మ) పాత్ర ద్వారా ఒక బామ్మ మనవడిపై చూపే ప్రేమని, సమాజంపై ఉండే భయాన్ని ఒకేసారి చూపించారు.

శ్రీరామనవమి సందర్భంలో శివయ్య చేసే పనులు, ఆ పల్లెటూరి వాతావరణం, ప్రతి ఫ్రేమ్ ఒక పెయింటింగ్‌లా ఉంటుంది. దర్శకుడిగా ఆయన గొప్పదనం ఏమిటంటే, క్లిష్టమైన సామాజిక సమస్యను కూడా చాలా సున్నితమైన హాస్యంతో మరియు భావోద్వేగాలతో మిళితం చేసి చెప్పడం.

4. సంగీత సామ్రాజ్యం - ఇళయరాజా మ్యాజిక్

ఈ సినిమా విజయానికి ఇళయరాజా గారి సంగీతం ప్రధాన స్తంభం. పాటలే కాదు, నేపథ్య సంగీతం (BGM) కూడా ఒక పాత్రలాగా సాగుతుంది.

 * "సువ్వి సువ్వి సువ్వాలమ్మ": ఈ పాటలో ఉండే లయ మనల్ని మంత్రముగ్ధులను చేస్తుంది.

 * "వటపత్ర శాయికి": ఇది తెలుగువారి ఇళ్లలో ఒక నిత్య ప్రార్థనగా మారిపోయింది.

 * "లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో": పడవ ప్రయాణంలో సాగే ఈ పాట ప్రశాంతతకు నిలువుటద్దం.

ప్రతి పాటలోనూ సాహిత్య విలువలు (సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి గారి రచనలు) మరియు రాగాల మేళవింపు అద్భుతంగా కుదిరాయి.

5. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో తెలుగు సినిమా కీర్తి

'స్వాతిముత్యం' తెలుగు సినిమా గర్వించదగ్గ ఘనతను సాధించింది. 1986లో విడుదలైన ఈ చిత్రం 59వ ఆస్కార్ అవార్డులకు 'ఉత్తమ విదేశీ భాషా చిత్రం' విభాగంలో భారతదేశం తరపున అధికారిక ఎంట్రీగా ఎంపికైంది. ఆస్కార్ రేసులో నిలిచిన మొట్టమొదటి మరియు ఏకైక తెలుగు చిత్రంగా ఇది చరిత్ర సృష్టించింది.

అంతేకాకుండా, ఆసియా పసిఫిక్ ఫిలిం ఫెస్టివల్‌లోనూ ఈ చిత్రం ప్రదర్శించబడింది. ఇది మన తెలుగు సినిమా సత్తా ఏంటో ప్రపంచానికి చాటి చెప్పింది.

6. నేటి సమాజానికి 'స్వాతిముత్యం' ఇచ్చే సందేశం

సినిమా విడుదలై 40 ఏళ్లు గడిచినా, శివయ్య పాత్ర నేటికీ మనకు ఏదో ఒక పాఠం నేర్పుతూనే ఉంది. తెలివితేటలు, చదువు, డబ్బు కంటే మనసులో ఉండే స్వచ్ఛత మిన్న అని ఈ సినిమా చెబుతుంది. ఒక వ్యక్తిని అతని గతం ఆధారంగా కాకుండా, అతని వ్యక్తిత్వం ఆధారంగా గౌరవించాలని ఈ చిత్రం మనకు గుర్తు చేస్తుంది.

ప్రేక్షకులు ప్రత్యేక అనుభవం 

ఆ రోజుల్లో రావణమ్మ గారు 'స్వాతిముత్యం' సినిమా చూసినప్పుడు, అది కేవలం ఒక సినిమా చూసిన అనుభూతి మాత్రమే కాదు, ఒక స్వచ్ఛమైన భావోద్వేగ ప్రయాణంలా అనిపించి ఉంటుంది. శివయ్య అమాయకత్వాన్ని చూసి మురిసిపోతూనే, సమాజం అతన్ని చూసే తీరుకు ఆవిడ మనసు కలత చెంది ఉండవచ్చు. ముఖ్యంగా ఆ కాలపు పల్లెటూరి వాతావరణం, ఆచార వ్యవహారాలు కళ్ళకు కట్టినట్టు ఉండటంతో, ఆ కథలో ఆవిడ తనని తాను వెతుక్కుని ఉంటారు. వితంతువు అయిన లలిత జీవితంలో శివయ్య తెచ్చిన వెలుగును చూసి, ఒక తల్లిగా ఆవిడ కళ్ళల్లో ఖచ్చితంగా ఆనందబాష్పాలు సుడితిరిగి ఉంటాయి. 40 ఏళ్ల క్రితం థియేటర్లో ఆ మ్యాజిక్ చూసిన ఆ జ్ఞాపకం, ఆవిడకు ఇప్పటికీ ఒక మధురమైన అనుభవమే!

7. ముగింపు

'స్వాతిముత్యం' అనేది కేవలం మూడు గంటల వినోదం కాదు, అది ఒక అనుభూతి. కాలం మారుతున్నా, టెక్నాలజీ మారుతున్నా, ఇలాంటి కళాఖండాలకు ఎప్పుడూ ఆదరణ ఉంటుంది. తెలుగు సినీ ప్రేమికులు ఉన్నంత కాలం శివయ్య, లలిత పాత్రలు మన మధ్యే సజీవంగా ఉంటాయి.

నలభై ఏళ్ల క్రితం మెరిసిన ఈ 'ముత్యం', నేటికీ తెలుగు సినిమా కిరీటంలో అత్యంత విలువైన ఆభరణం.